Afrika

Published on Nisan 9th, 2019 | by Avrupa Forum 3

0

Sudan Diktatörü El Beşir devriliyor mu?

AF Haber Merkezi / 1989 yılında demokratik yollarla seçilen devlet başkanı Sadık el-Mehdi’yi askeri darbeyle devirerek iktidarı ele geçiren ve islami bir yönetim oluşturan Ömer El Beşir, 30 yıldır diktatörlüğünü sürdürmekteydi.

1955 ve 1972 yılları arasında gerçekleşen Birinci Sudan İç Savaşı’nın devamı niteliğindeki Ömer Beşir’in yönettiği İkinci Sudan İç Savaşı’nda (1989-2005) yaklaşık iki milyon insan savaş, kıtlık ve hastalık sonucu yaşamını yitirmiş en az dört milyon insan savaş sırasında göç etmek zorunda kalmıştı.

Sudan İç Savaşı II. Dünya Savaşı’ndan bu yana meydana gelen savaşlar arasında sivil ölüm oranı en yüksek oranlardan biridir.

Ömer El Beşir yönetimindeki merkezi Sudan hükûmeti ve güney Sudan illerinin bağımsızlığı için mücadele eden Sudan Halk Kurtuluş Ordusu arasında gerçekleşen savaş, ilk olarak Güney Sudan’da başlamış olsa da, Nuba Dağları ve Mavi Nil’e kadar yayıldı.

Beşir, 2005’te 21 yıllık iç savaşı sona erdirmek için Sudan Halk Kurtuluş Hareketi lideriyle barış anlaşması imzalamak zorunda kalsa da iktidar koltuğunu terk etmedi.

‘Ekmek isyanı’ olarak başladı, hızla siyasileşti

Sudan’da protesto gösterileri, ilk olarak akıllara Kuzey Afrika ülkelerinin “ekmek isyanları” geleneğini getiriyor.

Ülkede gösteriler 13 Aralık 2018’de, Mavi Nil Eyaleti’nin Ad-Damazin kentinde, ekonomik kriz ortamında ekmek fiyatları aniden arttırılınca başladı.

Gösteriler bir hafta içinde Damar, Berber, Karima, Sennar, Gedaref gibi kentlerin yanı sıra başkent Hartum’a sıçradı.

Bu aşamada protestolarda dile getirilen talepler artık sadece ekonomik değil siyasi bir içerik de kazandı.

Özgürlük, adalet, barış, rejim değişikliği ve “devrim” arzusu ifade edilmeye başlandı.

Protestolar 3 aydır sıkıyönetime karşın yayılarak devam ediyor.

Polisin ve zaman zaman maskeli sivil milislerin saldırıları sonucu, 50’den fazla gösterici öldü, onlarca kişi yaralandı, en az 2000 gösterici tutuklandı, tutuklulara işkence yapıldığı iddia edildi.

İsyanlar başladıktan yaklaşık 2 hafta sonra, Sudan Profesyoneller Birliği, Sudan Çağırıyor, Ulusal Mutabakat Güçleri ve diğer muhalefet örgütleri bir araya gelerek bir Özgürlük ve Değişim deklarasyonu yayımladı.

Bu yapılanma fiilen isyanın, ya da kendi deyimiyle “devrimin” merkezini ve lider kadrosunu oluşturdu.

Ulusal Değişim ve Yapılanma Eş Güdüm Komitesi inisiyatifi adı altında, giderek El Beşir’in Siyasal İslam içinde tükendiğini düşünen kimi önde gelen liderlerin, hatta 1999’a ondan yolunu ayıran, dini lider Dr. Hasan Abdullah al-Turabi’nin takipçilerinin de katılımıyla geniş bir muhalefet bloğu oluştu (Sudan Tribune, Mahmoud Suleiman, 22/02/2019).

Komitesi’nin deklarasyonunda “Bugünkü rejim, ekonomik, siyasi, bölgesel ve uluslararası tecrit edilmişliği içinde, krize bir çözüm getiremez. Bu kriz ancak yeni bir rejimle aşılabilir” ifadeleri yer aldı:

“Ekonomik ve toplumsal çöküşü önlemek için acilen, belli bir program ve öncelikler dahilinde çalışacak, uzmanlardan oluşan geçici bir egemen konsey ve hükümet kurulmalıdır…Bu geçici hükümet hemen barışı sağlamalı ve adil seçimleri düzenlemelidir”.

El Beşir Kuşatıldı

El Beşir, Şubat ayında protestolara boyun eğecek ve bir ara yol açacak gibiydi ancak bunun yerine sıkıyönetim ilan etmeyi tercih etti.

Sıkı yönetim ilanına Sudan Halkı kitlesel olarak sokaklara çıkarak yanıt verdi. Son iki gündür başkent Hartum’da devam eden oturma eylemine E Beşir’e bağlı polis gücünün gaz, tazyikli su ve yer yer ateşli silahlarla müdahale etmesiyle alanda güvenlik için bulunan askerler havaya ateş açarak polisi alandan uzaklaştırdı.

El Beşir kaçtı mı?

Eylemler tüm şiddetiyle devam ederken henüz resmi bir açıklama olmamakla birlikte, bugün (9 Nisan 2019) Ömer El Beşir’in ülkeyi terk ettiği yönünde haberler yayılmaya başladı. El Beşir’in Türkiye’ye sığındığı haberi de dolaşan haberler arasında.

Sadece mevcut Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan değil, eski Cumhurbaşkanı Gül de Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından savaş suçlusu olarak ilan edilen Ömer El Beşir’i Türkiye’ye kabul ederek ev sahipliği yapmıştı.

Tags: , , ,


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑