Kadın

Published on Ekim 12th, 2018 | by Avrupa Forum 3

0

Hazır börek nasıl hazırlanır? – Nuray ÖZTÜRK / Gülay KAĞAN

Tuvalet yok, çay yok, arkadaşının yüzüne bakmaya vakit yok!

1800’lü yılları aratmayan çalışma koşullarına karşı ayaklanan 3. Havalimanı işçilerinin taleplerini hatırlayın: “Tahta kurularını temizleyin, insanca çalışma koşullarını sağlayın, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini alın ve ücretlere zam yapın!” İşte Metropol Un Ürünleri fabrikasında çalışan işçilerin çalışma koşulları da çok farklı değil. Tek fark, her gün bir işçi ölmüyor olması ama bir şekilde sakat kalmaları olası…

İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesinde kurulu Metropol Un Ürünleri fabrikasında çoğu kadın yaklaşık 100 işçi çalışıyor. İşçilerin tamamına yakını asgari ücret alıyor ve elbette sendika yok.

MADEM ÖYLE SONDA TAKIN!

Görüştüğümüz kadın işçiler, öğle yemeği saati dışında, durmadan dinlenmeden, hatta tuvalete bile gitmeden çalıştıklarını anlatıyor. İşyerinde özellikle tuvalet ihtiyacının nasıl bir krize dönüştüğünü şöyle ifade ediyor: “Bize ekmek yemek yasak, su içmek yasak, turşu bile yemiyoruz, su ihtiyacı doğar da tuvalete gitmek zorunda kalırız diye…”

İşçilerden biri, “Bedenimi terbiye ettim” diyor, “İhtiyaç doğunca kendimi sıkıyorum, gitmiyorum.” Bazı işçi kadınların tuvalet yasağına isyan ettiğini, “Madem öyle atık varilleri koyun bandın yanına, bir de sonda takın öyle çalışalım” diye tepki gösterenler olduğunu aktarıyor. “Ama nafile hiçbir şey değişmedi!”

TURŞU YEMİYORUZ Kİ SUSAMAYALIM

“Mesela yemekte turşu oluyor, susarız diye yemiyoruz” diyen başka bir kadın işçi, şunları anlatıyor: “Sabah sekizde işbaşı yapıyoruz. Çaya çıkamazsın, tuvalete gidemezsin. Bir gün izin istedim. İzin vermedi usta, ‘En çok siz gidiyorsunuz tuvalete size bez bağlayacağım’ dedi. Başka bir gün işçi kadınlardan biri regl oldu. İzin istedi tuvalete gitmek için, izin vermediler. Acil gitmem lazım dedi kadın, yok göndermediler. Bırak dedim, o leke pantolonuna değsin o leke senin leken değil, onların lekesi… Bir kadının açıklaması mı gerekiyor regl olduğunu. Acil diyor yetmiyor mu? Ne diyebilir başka… Ağladı arkadaş…”

Patronun genç yeğeni ilk geldiğinde işçileri toplamış, “Tuvaletiniz geldiğinde ustanıza söyleyeceksiniz, ustanız da bize söyleyecek, biz izin verirsek gideceksiniz” demiş. İşçiler de “dilekçe yazalım isterseniz” diye tepki göstermiş. Konu öylece kapanmış ama tuvalet sorunu bitmemiş.

YASAKLAR ÖZELLİKLE KADIN İŞÇİLERE!

Fabrikada, tuvalet yasağı dahil birçok konuda cinsiyet ayrımcılığı yapıldığını söylüyor kadınlar. Erkek işçilerin, özellikle ustabaşıların tuvalete gitme, çaya çıkma, sigara içme gibi dertleri olmadığını, birbirlerini kolladıklarını belirterek, “Onlar her şeyi rahat rahat yapıyor. Bize gelince her şey yasak” diyorlar.

BİRBİRİMİZE BAKACAK ZAMAN YOK

Öyle hızlı işliyor ki bant, hızına yetişemiyorlar. “Çok yoğun çalışıyoruz, birbirimize bakacak zaman yok. Kesimdeki arkadaş tak tak tak böreği kesiyor, dört kişi topluyor. Makine çok hızlı, itiraz ediyorsun makinenin hızını düşürün diye, hızı düşürüyor ama 5 dakika! O an senin gazını alıyor sonra yine devam…” diyor biri.

Günün sonunda üst değiştirmek için dolaplarının başına zor gittiklerini, el ve ayaklarının ağrısından duramadıklarını söylüyorlar. Bir işçinin anlattığı şu olay, ne kadar bitkin düştüklerinin ifadesi: “Bir gün ayaklarım o kadar ağrıyor ki kendi dolabımın başına varamadan başka bir arkadaşın dolabının önüne oturdum, bir başkası başkasının, öbürü benim. Sessizce oturduk öyle, sonra baktım biri ağlıyor, ne olacak bizim halimiz diye…”

BİLMEDİĞİN ŞEYİN HAYALİ…

İçlerinden biri kendini hiçbir zaman işçi olarak görmediğini söylüyor, “Paralı köleleriz biz. Çünkü artı bir şey yok. Hayallerin var mı diyor bir arkadaş yeni işe başlayan diğerine o da cevap veriyor; ‘Çocuklar okusun, aç açıkta kalmayalım. Hayalim bu.’ Kendine dair bir hayali yok. Nasıl olsun ki, biz paralı köleyiz” diyor. Diğeri araya giriyor; “Hayatım, bilmediği bir şeyin hayalini nasıl kursun! Dört duvar arasında bütün gün. Çıkıyor eve gidiyor yine aynı…”

10-12 saat çalışır eve gelirsin bitap düşmüş bir halde, yemek yaparsın, çocuğun ihtiyaçları, ütü, bulaşık, çamaşır derken, gün biter sen de bitersin… Varsa kenarda köşede zamlardan kurtardığın azıcık paran, gider börek alırsın gelen misafirine ikram için… İşte o börekler, bu koşullarda yapılıyor.

YÜZ ADAM ÇALIŞIYOR BİRİ KAZANIYOR, BUNU ANLAMIYORUM!

Bu kadar ağır koşulları değiştirmek için neden bir şeyler yapmadıkları sorusunun yanıtı aslında yine kendi deneyimlerinde; “Bireysel olarak hiçbir sorunumuz çözülmez. N’oldu, çalışmadı bir arkadaş iş yavaşlattı kapının önüne koydular. Mühendisten, ustabaşıdan korkmuyoruz, sesini çıkarmayanlardan korkuyoruz” diyorlar.
Çözüm diye ‘Yetiştiremiyorsan börekleri at’ diyenler olduğunu söyleyen bir işçi, şöyle devam ediyor: “Ben atmam, ürünle bir sorunum yok, benim sorunum patronla. Yüz adam çalışıyor biri kazanıyor bunu anlamıyorum. Bir usta var fabrikanın kuruluşundan beri orada. Diyoruz ki ağabey sen patronla beraber başlamışsın bir ona bak bir sana! O Ferrari’ye biniyor, senin bir Şahin’in bile yok!” Diyor ki “15 yılda üç kez evimin eşyasını değiştirdim, şükür!” 15 yılda iki kanepe değiştirmiş şükür diyor. Patron napmış, 40 tane araba ikisi lüks, apartmanlar, evler, yazlıklar, aklına ne gelirse… O da şükür diyor. Ne zaman şükür demekten vazgeçeriz, o zaman bizim korkumuz da geçer.”

KRİZSİZ BİR HAYAT YAŞAMADIK

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Kriz yok” sözlerini sorduğumuz işçiler, “Biz krizsiz bir hayat yaşamadık” diyorlar ama son aylarda gıdadan elektriğe, ulaşımdan doğal gaza gelen zamların kendilerini çok zorladığını ifade ediyorlar. “Bir ay önce İZBAN’da 6 lira kart basıyordum, şimdi 8.10 kuruş… 2 lira 10 kuruş zam gelmiş. İşçi maaşlarına senede bir kez zam geliyor, o da en fazla yüzde 4. Elektriğe senede dört kez zam geliyor, yüzde 15’lerde… Asgari ücret zaten erimiş. Sadece hayatta kalmaya çalışıyoruz” diyor biri.

Kaynak: https://ekmekvegul.net

 

Tags: , , , ,


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑