Genel

Published on Ekim 23rd, 2018 | by Avrupa Forum 2

0

1984’te Kürt halkının sürgünde yitirdiğimiz iki gururu

Kürt halkının iki büyük gururu, Yılmaz Güney ve Cigerxwin, bundan 34 yıl önce sürgünde arka arkaya yaşamlarını yitirmişlerdi. 9 Eylül 1984’te Paris’te kaybettiğimiz Yılmaz Güney’in acısı yaşanırken Cigerxwin 22 Ekim 1984’te Stockholm’de yaşama veda etmişti.

Doğan Özgüden

Wikipedia’nın verdiği bilgilere göre asıl adı Şehmuz olan Cigerxwin 1903 yılında Mardin’in (şimdi Batman’a bağlı) Gercüş ilçesine bağlı Hisar Beldesi’nde (Hesarê) Şehmus Hasan olarak dünyaya gelmişti. 1914 yılında I. Dünya Savaşı’nın başlaması sonucu ailesi ile birlikte Suriye’de bulunan Amude şehrine göç etti. Küçük yaşlarda çobanlık ve ırgatlık yaptı.
18 yaşında Diyarbakır’a gelen Cigerxwin buradaki medresede dini eğitim veren şeyhlerin yanında din eğitimi aldı. Bu dönemde Kürt kültürü ve edebiyat klasikleri ile tanıştı. 1925 yılında Şeyh Said İsyanı’na katıldı. İsyanın bastırılmasından sonra Şeyh Said’in büyük oğlu ve isyanın II. lideri olan Şeyh Ali Rıza Efendi’nin kadrosuna katılarak Rewanduz’a ve daha sonra Bağdat’a gitti.
1928 yılında Kürtçe şiirler yazmaya başladı, Hawar dergisinde, Kürt halkının o dönem içinde bulunduğu durumun kendi üzerindeki etkisinden yola çıkarak, “Yüreği Kanlı” anlamına gelen Cigerxwin adı altında şiirler yayınladı. Daha sonraki yıllarda (1937) Hoybun örgütü içinde yer aldı.
1946 yılında Kamışlı’ya geçen Cigerxwin burada politik faaliyetlerine devam etti. Aynı yıl Civata Azadî û Yekîtiya Kurd (Özgürlük Meclisi ve Kürt Birliği) adlı siyasi yapılanmanın başına getirildi. 1948 yılında Suriye Komünist Partisine üye oldu. 1954 yılında Suriye Parlamentosu’na girebilmek için bu partiden aday oldu. Bu dönemde parti ile birlikte faaliyetler yürüterek 1957 yılına kadar Kamışlı’daki Cizîrê bölgesi içerisinde yer alan Cizîrê İçin Barış Komitesi adlı kuruluşun başkanlığını yaptı. Ardından 1957’de Suriye Komünist Partisi’nden ayrılarak daha önce kuruluşunda yer aldığı Azadi (Özgürlük) örgütündeki kişilerle birlikte yeni kurulan Suriye Kürdistan Demokrat Partisi’ne katıldı. Burada merkez komitesi üyesi olarak politik faaliyetler sürdürdü.
1959 yılında Irak’a geçti. Bağdat Üniversitesi’nde Kurmanci şivesiyle Kürtçe ders veren ilk öğretmen oldu. Kürt dili için çalışmalar yaptı ve öğrenci yetiştirdi. 1963 yılında siyasi faaliyetleri nedeniyle Şam’da tutuklandı.
1969 yılında Kuzey Irak’a giderek orada bulunan Mustafa Barzani’nin ayaklanmasına destek verdi. 1973 yılında Suriye hükümetinde yer alan Baas Partisi’nin baskıları nedeniyle Lübnan’a geçti. Burada şiir derlemeleri olan Kîne Em?’i (Türkçe: Biz kimiz?) yayımladı.
1979 yılında İsveç’in Stockholm şehrine geçerek edebi çalışmalarını burada sürdürdü. Burada çeşitli eserler yayımlamaya başlayan Cigerxwin 1984 yılında 81 yaşında Stockholm’de hayatını kaybetti. Cenazesi daha sonra Kamışlı’ya getirilerek orada toprağa verildi.

Tags: , , ,


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑